Je woont in Vlaanderen en werkt in het buitenland

Woon je in Vlaanderen (incl. Brussel), maar werk je in het buitenland (een zogeheten "uitgaande grensarbeider")? En ben je sociaal verzekerd bent in een andere lidstaat van de EU, EER of in Zwitserland (op basis van de Europese Verordening 883/04)? Dan kan je niet aansluiten bij de Vlaamse sociale bescherming. Je hoeft dus de jaarlijkse zorgpremie niet te betalen (vrijstelling). Er zijn wel uitzonderingen.

Dat geldt ook als je een niet-beroepsactieve uitgaande grensarbeiders bent die geniet van een ouderdomspensioen, een overlevingspensioen of een rente. Ben je buitenlands sociaal verzekerd geworden door een overlevingspensioen, dan kan je zorgpremies die je voordien betaald hebt, niet terugvorderen.


Wanneer hoef je de zorgpremie niet te betalen?

Om te bepalen of je in een bepaald jaar de zorgpremie niet hoeft te betalen (vrijstelling van aansluiting), kijken we naar je situatie op een referentiedatum:

  • referentiedatum 1 januari 2017 voor referentieperiode 1 januari 2017 tot en met 31 december 2017;
  • referentiedatum 1 januari 2018 voor referentieperiode 1 januari 2018 tot en met 31 december 2018;
  • referentiedatum 1 januari 2019 voor referentieperiode 1 januari 2019 tot en met 31 december 2019 enz.

Bewijs je vrijstelling
 

Woon je in Vlaanderen?

Ben je niet-particulier verzekerd in een andere EU-lidstaat, EER-lidstaat of in Zwitserland, dan ben je gekend bij de Belgische ziekenfondsen. Wij krijgen automatisch de nodige gegevens. Je hoeft zelf niets te ondernemen.

Ben je particulier verzekerd, bijvoorbeeld volgens de Nederlandse of Duitse regelgeving, dan moet je de vrijstelling bewijzen. Stuur ons in dat geval het doc fileFormulier voor de verklaring over het statuut van niet-Belgisch sociaal verzekerde (198 kB).

Woon je in Brussel?

Dan hoef je de vrijstelling enkel te bewijzen als je aangesloten bent bij een zorgkas. Stuur ons dan het doc fileFormulier voor de verklaring over het statuut van niet-Belgisch sociaal verzekerde (198 kB).

Ben je niet aangesloten bij een zorgkas, dan hoef je niets te ondernemen.

Je zorgpremie toch al betaald?

Vraag de terugbetaling aan bij de zorgkas waaraan je de zorgpremie betaald hebt.


Wanneer moet je de zorgpremie wel betalen?
 

Woon je in Vlaanderen?

Verlies je in de loop van een referentieperiode je statuut van buitenlands verzekerde, dan moet je aansluiten bij de Vlaamse sociale bescherming vanaf de eerste dag van de volgende referentieperiode.

Om je aan te sluiten, moet je de zorgpremie betalen aan een zorgkas. Je moet die zorgpremie betaald hebben tegen 31 december van het volgende jaar.

Je kiest zelf welke zorgkas je daarvoor neemt. Heb je vóór 1 juli van dat referentiejaar nog geen zorgkas gekozen door je zorgpremie te betalen, dan word je automatisch (ambtshalve) aangesloten bij de Vlaamse Zorgkas, met ingang van 1 januari van die referentieperiode.

Woon je in Brussel?

Verlies je in de loop van een referentieperiode je statuut van buitenlands verzekerde, dan kies je zelf of je je wil aansluiten bij de Vlaamse sociale bescherming. Je kan dat doen vanaf de eerste dag van de volgende referentieperiode.

Om je aan te sluiten betaal je een zorgpremie aan een zorgkas. Je kiest zelf welke zorgkas je daarvoor neemt. Je hebt tijd om de zorgpremie te betalen tot en met 31 december van het tweede jaar nadat je het statuut van buitenlands verzekerde verloren hebt.


Andere uitzonderingen

Je moet wel de jaarlijkse zorgpremie betalen en je zo aansluiten bij de Vlaamse sociale bescherming in deze gevallen:

  • Je werkt als zelfstandige (in hoofdberoep of in bijberoep) in België en als loontrekkende in het buitenland. Je wordt dan als zelfstandige in België verzekerd voor de ziekteverzekering en dus ook voor de Vlaamse sociale bescherming.
  • Je bent onterecht onderworpen aan de sociale zekerheid van twee landen (België en een ander lidstaat). Als je zowel in België als in het buitenland als loontrekkende werkt en in België woont, dan wordt verzekerd in België.
  • Je bent een gewezen grensarbeider die recht heeft op een Belgisch pensioen en op een pensioen uitgekeerd door een andere lidstaat. 
  • Je bent gepensioneerd en niet gerechtigd op het formulier E121 om bij een Belgisch ziekenfonds aan te sluiten. 
  • Je woont in België en krijgt een pensioen of rente van een andere lidstaat, maar je oefent wel als zelfstandige of loontrekkende een beroep uit in België of je krijgt een werkloosheidsuitkering in België. Een voorbeeld van dergelijke situatie is iemand die recht heeft op een pensioen uit een andere lidstaat, waar de pensioenleeftijd lager ligt dan in België en die in België werkt als zelfstandige of als loontrekkende (en dan werkloos wordt). In dat geval ben je verzekerd voor de Belgische ziekteverzekering en moet je dus aansluiten bij de Vlaamse sociale bescherming.
  • Je bent sociaal verzekerd in Andorra, Monaco, San Marino of Vaticaanstad. Ben je sociaal verzekerd in Liechtenstein, dan ben je wel vrijgesteld.

Je bent ten laste van uitgaande grensarbeiders

Ben je ten laste van een uitgaande grensarbeider? Dan hoef je de zorgpremie niet te betalen en je niet aan te sluiten bij de Vlaamse sociale bescherming, als je op basis van een afgeleid recht onderworpen bent aan de sociale zekerheid van een andere EU- of EER-lidstaat, of van Zwitserland.

Vóór 1 januari 2011 viel je als persoon ten laste van een uitgaande grensarbeider wel onder de aansluitingsplicht of -mogelijkheid.


Wat als je in Vlaanderen of Brussel komt wonen in de loop van een referentieperiode?

Ben je buitenlands verzekerd? En ben je in de loop van een referentieperiode in Vlaanderen of in Brussel-Hoofdstad komen wonen? Dan hoef en kan je niet aansluiten bij de Vlaamse sociale bescherming. Dat kan echter pas vastgesteld worden op de eerstvolgende referentiedatum. Als je dus op die referentiedatum beroepsactief, buitenlands verzekerd bent, dan hoef, kan of mag je niet aansluiten.

Voorbeeld: X is uitgaande grensarbeider en komt op 1 juni 2018 in Vlaanderen wonen. Op 1 januari 2018 (referentiedatum van referentiejaar 1 januari 2018 tot 31 december 2018) woonde X nog niet in Vlaanderen. Op referentiedatum 1 januari 2019 echter wordt vastgesteld dat mijnheer X niet moet, niet kan en ook niet mag aansluiten bij de Vlaamse sociale bescherming. Die vaststelling geldt dan voor referentieperiode 1 januari 2018 tot 31 december 2018 én voor referentieperiode 1 januari 2019 tot 31 december 2019.

Agentschap Vlaamse Sociale Bescherming
Koning Albert II-laan 35 bus 37
1030 Brussel
België